Habitat 67

Mimari okuma

Tasarım hikâyesi

1. 01

   Yapının birimi bir konut değil, yaklaşık 600 ft² (56 m² civarı) büyüklüğünde beton bir kutudur. Bu kutular şantiyenin hemen yanında kurulan fabrikada döküldü; banyo, mutfak ve pencere çerçeveleri de fabrikada kutunun içine yerleştirildi. Sonra vinçler her modülü kaldırıp yerine oturttu ve modüller ardgerme çubukları, kablolar ve kaynakla birbirine bağlandı. Yapım fotoğraflarında görülen, havada asılı tek bir kutu bu sürecin özetidir.

2. 02

   Modüller düz bir duvar gibi üst üste değil, her katta yana ve geriye kaydırılarak dizildi. Bu kaydırmanın sonucu basittir ama belirleyicidir: alttaki konutun çatısı, üstteki konutun bahçesi olur. Safdie Architects 158 özgün konutu 15 farklı tipte tanımlar; tek yatak odalı daireden dört yatak odalı eve kadar uzanan bu tipler bir ile birkaç kutunun birleşmesiyle oluşur. Cephede gördüğünüz düzensiz görünüm, aslında bu kutu birleşimlerinin dışarıdan okunan hâlidir.

3. 03

   Dolaşım üç asansör çekirdeğine dayanır. Asansörler her katta değil, her dördüncü katta durur ve yapı boyunca süren açık yaya sokaklarına çıkar; konutlara doğrudan bu sokaklardan girilir. Taşıyıcı sistemde de ayrı bir iskelet yoktur: modüller, yaya sokakları ve asansör çekirdekleri birlikte yük taşır. Havadan bakıldığında üç yüksek tepeyi birbirine bağlayan çapraz köprüler bu sokak ve çekirdek düzenini gösterir.

4. 04

   Habitat 67 bir gösteri projesiydi ve sınırlılıkları da bu kimliğinden gelir. Prefabrikasyonun ekonomisi tekrara dayanır; buradaki fabrika ise tek bir yapı için kuruldu ve 158 konutluk yapının maliyeti resmî künyede 17 milyon Kanada doları olarak verilir. Yapı yaşlandıkça bakım yükü de sakinlere kaldı: sakin ortaklığının 2026 tarihli bütçe öncesi başvurusu, yaya geçitlerinin güvenliği ve modülleri yerinde tutan sistemin güçlendirilmesi için 66 milyon Kanada doları gerektiğini belirtiyor.

5. 05

   Fuardan sonra yapının ilk kullanımı kiralık konuttu ve bir dönem federal konut kurumu SCHL/CMHC’nin elindeydi. Bugün konutlar, satın alınan kutu sayısı kadar pay ve oy veren bir komandit ortaklık yapısıyla sakinlere aittir. Yıllar içinde bazı konutlar birleştirildiği için sakin ortaklığı bugün 149 daireden söz eder. Yapı 2007’de Montréal belediyesince koruma altına alındı, 2009’da Québec hükümetince miras yapısı olarak sınıflandı; sakinlerin yaptığı değişiklikler bu statüyle dengelenmek zorundadır.