Kanyon

Mimari okuma

Tasarım hikâyesi

1. 01

   Projenin adı, arsayı bir uçtan öbür uca kesen boşluktan gelir. Jerde’nin anlatımına göre yaklaşık 180 metre uzunluğundaki bu iç sokak kıvrılarak ilerler; yer yer daralır, yer yer avlu ve teraslara açılır. Yapılar bu boşluğun iki yanına yerleştiği için ziyaretçi yerleşkeyi bir binanın içinden değil, iki yamaç arasındaki bir vadiden geçer gibi deneyimler. Tabanlıoğlu proje metninde bu kurgu, İstanbul’un geleneksel çarşı sokaklarına benzeyen ama hava koşullarına karşı korunan bir açık hava alışveriş vadisi olarak tarif edilir.

2. 02

   Sokak tek bir kotta kalmaz. Perakende dört kata yayılır ve katlar teraslar halinde birbirinden geri çekilir; böylece her kattaki galeriden aşağıdaki sokağın hareketi görülebilir. Kıvrımlı rampalar ve yürüyen merdivenler bu galerileri birbirine bağlar. Girişlerin farklı kotlara dağıtılması da aynı mantığın parçasıdır: Jerde’ye göre metroya, caddeye ve otoparka açılan girişler ayrı seviyelerde sokağa bağlanır, yani ziyaretçi nereden gelirse gelsin kendini doğrudan kanyonun bir katında bulur.

3. 03

   Programlar üst üste katmanlar halinde dizilir. En altta perakende, sinema, süpermarket ve spor merkezinin bulunduğu taban yer alır. Bu tabanın bir kenarında, kanyonun eğrisini izleyen kavisli konut bloğu yükselir; Tabanlıoğlu’na göre 15 katlı blok kademeli katlarla kurgulanmış, 80 ile 380 metrekare arasında 20 farklı plan tipinde 179 daire içerir. Bloğun uçlarında katlar basamak basamak alçalır ve çatılar bahçeli teraslara dönüşür. Büyükdere Caddesi tarafında ise yerleşkenin en yüksek yapısı olan 25 katlı ofis kulesi durur.

4. 04

   Ofis kulesi, Tabanlıoğlu’nun tarifiyle bulvar tarafında camla kaplanmış betonarme bir gövdedir. Kulenin kavisli cephesi, alttaki sokağın kıvrımını yukarı taşır; Jerde de cephenin bu eğriyi pekiştirmek için kavisli tasarlandığını belirtir. Sokağın içinde ise mağaza katlarının döşeme kenarları ve cam korkulukları yatay bantlar halinde akar. Bantların arasında küre biçimli bir hacim belirir; Jerde’nin “Performans Meydanı” dediği, sokak gösterilerinden konserlere kadar etkinliklere sahne olan amfi tiyatro biçimli alan bu kürenin tabanına oyulmuştur.

5. 05

   Kanyon’un kentle kurduğu ilişki, yerleşkenin kenarlarında okunur. Ofis kulesi caddeden hafifçe geri çekilir ve önünde, kanyonun boyunca uzanan boşluğa bakan bir giriş meydanı bırakır. Yerleşke, Eczacıbaşı’nın ilk ilaç fabrikasının arsasına, Beşiktaş, Şişli ve Levent’in kesiştiği noktaya kurulmuştur. Metroya doğrudan bağlantı ve farklı kotlardaki girişler, sokağı çevresindeki iş merkezi dokusuna bağlar; ancak bu sokak işletme tarafından yönetilen özel bir alandır ve kamusal bir cadde ile aynı erişim koşullarını taşımaz.