Akaretler Sıraevler

Mimari okuma

Tasarım hikâyesi

1. 01

   Sıra ev, yan duvarlarını komşusuyla paylaşan ve her biri sokağa kendi kapısıyla açılan evlerin bir hat boyunca dizilmesidir. Akaretler’de bu evler tek tek değil, uzun bir blok gibi okunur: saçak çizgisi, kat silmeleri ve pencere boyları bütün sıra boyunca devam eder. Atelye Mim’in proje kaydına göre topluluk 66 parsel üzerinde gelişmiştir; yani dışarıdan tek bir cephe gibi görünen bu duvar, aslında onlarca ayrı mülkün yan yana gelmesidir. Ayrımı görmek için cephedeki dikey plastırlara, yani duvardan hafifçe çıkıntı yapan düşey bantlara bakmak yeterlidir; her ev bu bantlarla sınırlanır.

2. 02

   Her evin cephesi aynı düzeni tekrar eder. Zemin kat, üst katlardan daha açık renkli ve sade bir kaide gibi işlenmiştir; kapının üstünde kafes desenli bir üst pencere bulunur. Birinci katta ortada kemerli bir pencere, iki yanında dikdörtgen pencereler yer alır; ikinci kattaki çıkma balkon, konsollara oturur ve ince desenli korkuluklarla kapanır. En üstte dişli bir korniş, yani çatı saçağının altında sık aralıklı küçük çıkıntılardan oluşan bir bant bütün sırayı bağlar. Yokuş boyunca evlerin zemin kotu kademeli yükseldiği için bu düzen, sokağın eğimini izleyen basamaklı bir ritme dönüşür.

3. 03

   Restorasyonun temel kararı, dışı ve içi farklı ele almaktır. Atelye Mim’e göre dış cepheler özgünlerine sadık kalınarak sağlamlaştırılmış; iç mekânlar ise taşıyıcı sisteme dokunulmadan yeni işlevlere göre düzenlenmiştir. Restorasyon öncesi fotoğraf ile bugünkü görüntü yan yana konduğunda fark açıkça görülür: sıvası dökülmüş, zemin katı saçaklarla örtülmüş cephe, aynı pencere ve balkon düzeniyle geri gelir. Değişen, cephenin arkasındaki kullanım ve zemin kattaki vitrinlerdir. İlk etap A Blok 1998’de Münir Alpaslan tarafından tamamlanmış, topluluk 2005’te yeniden onarıma girmiştir.

4. 04

   W Istanbul oteli bu dokuya ayrı bir bina olarak eklenmez; sıranın içindeki bir bloğa yerleşir. Otelin girişi, köşedeki yapının zemin katına eklenen cam bir saçak ve basamaklarla belirlenir; üst katlardaki pencere ve balkon düzeni komşu evlerle aynı kalır. W Hotels’in açılış duyurusu otelin mimari ve iç tasarımını Geomim’e bağlar ve 26’sı süit 134 oda verir. Konut, ofis, mağaza ve restoranlar da aynı ilkeyle aynı cephelerin arkasına dağılır; böylece sokaktan bakan biri programın nerede değiştiğini çoğu zaman yalnız zemin kattaki vitrinlerden anlar.

5. 05

   Sıra evlerin konumu, tasarımın bir parçasıdır. Yapılar Dolmabahçe Sarayı’nın hemen arkasında, Beşiktaş’tan Maçka ve Nişantaşı’na tırmanan Süleyman Seba Caddesi boyunca dizilir. Havadan bakıldığında iki uzun sıranın yokuşun kıvrımını izleyerek karşılıklı durduğu ve sokağı bir koridor gibi tanımladığı görülür; yokuşun üstünden Boğaz’a doğru bakan bu koridor, yerleşkenin ana mekânıdır. Sokak bugün de araç trafiğine açıktır; kaldırımları ve parke taşı yüzeyiyle yerleşkenin içinden geçen sıradan bir kent caddesi olarak kalır.