Zorlu Center

Zorlu Center’da farklı kotlara yerleşen programlar bir meydan ve peyzaj sistemi çevresinde toplanır. Buradaki mimari mesele yalnız alışveriş ve kültürün aynı komplekste bulunması değildir: Üst kotlardan alt kotlara inen bir ziyaretçinin hangi noktada açık alanı, hangi noktada kontrollü iç mekânı deneyimlediğidir. Kamusal görünüm ile kamusal erişim aynı şey değildir; projenin güçlü mekânsal sekansını överken bu sınırı da görünür tutmak gerekir.

Markthal başka bir başlangıç noktası sunar. Pazar, üstüne sonradan yerleştirilen bir işlev değil, konutların çevrelediği büyük ortak hacmin kendisidir. Yapının kesitine bakmak, pazar ile konutun nasıl ayrıldığını ve aynı anda nasıl tek bir mimari figür kurduğunu açıklar. 8 House’da ise okuma içteki tek hacimden çok harekete kayar. Zeminle üst kotları ilişkilendiren dolaşım, blok ölçeğinde bir yürüyüş rotasına dönüşür. İki proje de karma kullanımdır; biri programları ortak bir iç boşlukta karşılaştırır, diğeri gündelik hareketi yapının biçimine taşır.

Battersea Power Station’da soru daha farklıdır: Eski endüstri yapısının yeni ticari ve kamusal programla ilişkisi, yalnız korunmuş bir kabuk görüntüsü müdür? Tarihî yapıya yaklaşım, türbin salonlarının yeni dolaşımda üstlendiği rol ve çevrede kurulan açık alan ağı birlikte incelendiğinde yeniden kullanımın kentsel boyutu okunabilir. Geçmişin mimari izi korunmuş olsa bile bugünkü erişimin koşulları ayrı bir değerlendirme konusudur.

Marina Bay Sands, MahaNakhon, One Za’abeel ve Valley Amsterdam bu soruyu başka ölçeklere taşır. Marina Bay Sands’de kıyı, yapı ve büyük programların ilişkisi; MahaNakhon’da kulenin kent zeminine değdiği eşik; One Za’abeel’de yüksek kotlu bağlantının zeminle kurduğu karşıtlık; Valley’de teras ve merdivenlerin açık rota olarak sürekliliği incelenebilir. Hepsine aynı “kamusal” sıfatını vermek yerine, hangi alanın kim tarafından, ne zaman ve hangi koşullarda kullanılabildiği sorulmalıdır.